Zwangerschapsvergiftiging

Zwangerschapsvergiftiging is een ernstige complicatie tijdens de zwangerschap. Het wordt ook wel pre-eclampsie genoemd. Het belangrijkste kenmerk is een te hoge bloeddruk, vaak in combinatie met eiwitverlies via de urine.

Zwangerschapsvergiftiging komt voor bij ongeveer 4% van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn. Het ontstaat meestal na 20 weken zwangerschap. Bij vrouwen die het eerder hebben gehad, is de kans op herhaling ongeveer 30%.

Zwangerschapsvergiftiging kan schade veroorzaken aan de nieren, lever en hersenen van de moeder. Ook de baby loopt risico op groeivertraging of vroeggeboorte. Vroege herkenning is daarom belangrijk.

De precieze oorzaak is nog niet helemaal duidelijk. De aandoening lijkt te maken te hebben met een verstoorde ontwikkeling van de placenta, vooral van de bloedvaten die de placenta van zuurstof en voedingsstoffen voorzien.

Een verstoorde doorbloeding zorgt niet alleen voor groeiproblemen bij de baby, maar beschadigt ook de bloedvaten van de moeder. Dit kan leiden tot verhoogde bloeddruk en tot ontstekingen en een verminderde werking van organen.

De klachten worden vooral veroorzaakt door de hoge bloeddruk. De meest voorkomende zijn:

• Hoofdpijn
• Wazig zien
• Vochtophoping (opgezwollen handen, voeten of gezicht)
• Kortademigheid
• Een strak gevoel rond het hoofd of de buik

Bij een ernstigere vorm kunnen ook klachten ontstaan door schade aan organen, zoals pijn in de bovenbuik en een verminderde werking van nieren en lever.

Zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie) wordt vastgesteld op basis van een hoge bloeddruk (vanaf 140/90 mmHg) na 20 weken zwangerschap, samen met eiwit in de urine. Daarom worden bloeddruk en urine standaard gecontroleerd bij de zwangerschapscontroles.

Bij een vermoeden van zwangerschapsvergiftiging kan er aanvullend bloedonderzoek worden gedaan, bijvoorbeeld om de werking van de lever en nieren te controleren, en een echo om de groei van de baby te volgen.

Alleen een arts of verloskundige kan deze diagnose stellen. Een verhoogde genetische aanleg is geen diagnose: het geeft alleen aan dat het risico op zwangerschapsvergiftiging mogelijk groter is.

Zwangerschapsvergiftiging is niet altijd te voorkomen. Maar vroege herkenning en goede begeleiding kunnen helpen.

Gezonde leefstijl: een gezond gewicht, voldoende beweging en niet roken kunnen bijdragen aan een lager risico. Dat geldt al vóór de zwangerschap.

Extra controles: als je arts of verloskundige een verhoogd risico vermoedt, kan hij of zij vaker willen controleren tijdens de zwangerschap.

Behandeling tijdens de zwangerschap: als zwangerschapsvergiftiging zich ontwikkelt, zijn er mogelijkheden om de hoge bloeddruk te behandelen. Je arts bespreekt met je wat de beste aanpak is.

Goed om te weten: zwangerschapsvergiftiging bij een eerste zwangerschap betekent niet automatisch dat het bij een volgende zwangerschap opnieuw gebeurt. Bespreek je situatie tijdig met je arts.

Zwangerschapsvergiftiging ontstaat niet door één oorzaak. Je genetische aanleg kan wel een belangrijke rol spelen. Sommige variaties in je DNA verhogen de kans op zwangerschapsvergiftiging.

De Vruchtbaarheid DNA-test kijkt naar genetische variaties die onderliggende processen bij zwangerschapsvergiftiging kunnen beïnvloeden, waaronder:

• Bloeddrukregulatie: variaties die invloed hebben op hoe je lichaam de bloeddruk regelt (RAAS-systeem). Als dat systeem niet goed werkt, kan de bloeddruk te hoog worden.
• Bloedstolling: variaties die ervoor zorgen dat bloed sneller stolt. Dat kan de doorbloeding van de placenta verstoren.
• Afweerreactie: variaties die de balans van het afweersysteem verstoren, waardoor ontstekingen ontstaan.
• Vaatfunctie: variaties die invloed hebben op de vorming van bloedvaten in de placenta.
• Homocysteïne: een stof in je bloed. Als je lichaam die niet goed afbreekt, kan dat bloedvaten beschadigen.

De uitslag laat zien of je op basis van je DNA een normale of verhoogde genetische aanleg hebt voor zwangerschapsvergiftiging.

Een verhoogde kans betekent niet dat je zwangerschapsvergiftiging zult krijgen. De uitslag stelt geen diagnose. Maar het kan wel aanleiding zijn om met je arts te bespreken of extra aandacht tijdens de zwangerschap zinvol is.

Naast je genetische aanleg verhogen ook andere factoren het risico:

• zwangerschapsvergiftiging in de familie (moeder of zus)
• hoge bloeddruk vóór de zwangerschap
• diabetes
• overgewicht
• een tweeling- of meerlingzwangerschap
• hogere leeftijd

Je DNA vertelt maar een deel van het verhaal. Gaat alles goed en heb je geen risicofactoren? Dan is er geen reden om je zorgen te maken.

Maar komt zwangerschapsvergiftiging wél in je familie voor? Of heb je eerder hoge bloeddruk gehad tijdens een zwangerschap? Dan kan de uitslag richting geven. Het kan voor jou of je arts de aanleiding zijn om daar gerichter naar te kijken.

De Vruchtbaarheid DNA-test stelt geen diagnose en stuurt niet direct aan op behandeling. De test geeft aanvullende informatie op basis van je DNA. Bespreek de uitslag altijd met een arts.