Wetenschappelijke onderbouwing

Selectie van genetische varianten

Voor elk onderwerp zijn de betrokken genetische varianten zorgvuldig geselecteerd. Uitgangspunt is dat de rol van het gen of de variant is beschreven in peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek, en dat er een aangetoond of biologisch aannemelijk mechanisme is waarmee het gen invloed heeft op een biologisch proces dat bij de aandoening betrokken is.

De selectie is gebaseerd op twee soorten wetenschappelijke kennis:

• Kandidaat-genen: genen waarvan bekend of aannemelijk is dat ze een rol spelen in een biologisch proces dat bij de aandoening betrokken is, bijvoorbeeld bij ontsteking of bloedstolling.
• Associatiestudies (GWAS): grote onderzoeken waarin het DNA van duizenden mensen met en zonder de aandoening wordt vergeleken, om te zien welke varianten vaker bij de aandoening voorkomen. Dit kan ook als de precieze functie van een variant nog onbekend is.

De test werkt voornamelijk met kandidaat-genen, aangevuld met bevindingen uit associatiestudies. Bij zwangerschapsdiabetes zijn de onderzochte genen uitsluitend gebaseerd op associatiestudies.

Het voordeel van kandidaat-genen is dat hun functie bekend is, waardoor goed kan worden uitgelegd wat een variant doet. Tegelijk verschilt de sterkte van het bewijs per gen. Bij sommige genen is de samenhang met de aandoening in meerdere onafhankelijke studies gevonden. Bij andere is de rol vooral biologisch aannemelijk, en is er nog weinig of geen onderzoek gedaan naar de directe samenhang met de aandoening. Een afwijkende uitslag bij een los gen zegt daarom weinig; het totaalbeeld per proces is bepalend.

Wat betekent je uitslag?

Wat betekent een verhoogde genetische aanleg?

Een (licht) verhoogde genetische aanleg betekent dat de combinatie van alle onderzochte genetische varianten bij een onderwerp samen wijst op een grotere kans dan gemiddeld. De einduitslag wordt berekend op basis van het geheel aan onderzochte varianten (SNP's), en niet op basis van één afzonderlijke afwijking.

De onderverdeling per proces en per gen wordt getoond om inzicht te geven in waar de aanleg vandaan komt. Dit is geen diagnose: genetische aanleg is altijd maar één van de vele factoren, naast leefstijl, omgeving en hormonale factoren, die kunnen bijdragen aan het ontstaan van een aandoening.

Wat betekent een normale genetische aanleg?

Een normale genetische aanleg betekent dat de combinatie van alle onderzochte varianten bij een onderwerp niet wijst op een grotere kans dan gemiddeld. Ook dan kunnen er bij afzonderlijke genen of processen afwijkende uitkomsten voorkomen; die bepalen op zichzelf de einduitslag niet. Dit sluit de aandoening echter niet volledig uit: niet elke oorzaak is genetisch, en niet elk mogelijk relevant gen is vandaag de dag al bekend of onderzocht.

Wat de test niet kan aantonen

• De test stelt geen diagnose en voorspelt niet of, wanneer, of hoe ernstig een aandoening zich zal ontwikkelen.
• De DNA-analyse onderzoekt niet het volledige genoom. Er kunnen (nog) onbekende of niet-onderzochte genetische factoren meespelen.
• De test zegt niets over niet-genetische oorzaken, zoals structurele, hormonale, immunologische of anatomische factoren, of over factoren bij een eventuele partner (bijvoorbeeld mannelijke subfertiliteit).
• De test vervangt geen lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek of beeldvormend onderzoek.

DNA-test als aanvulling op regulier onderzoek

De uitslag is bedoeld als extra invalshoek, niet als vervanging van reguliere diagnostiek. Een verhoogde aanleg bij een bepaald proces kan een concreet aanknopingspunt zijn om samen met de huisarts of gynaecoloog gerichter te kijken naar bepaalde klachten of vervolgonderzoek. Andersom blijft een normale aanleg geen reden om klachten niet verder te laten onderzoeken.

Voor zorgprofessionals: dieper inzicht via het Fertility DNA-Dashboard

Onderliggende biologische processen

Naast de vijf aandoeningen maakt de test ook een aantal onderliggende biologische processen inzichtelijk, elk als aparte module. Elke module is gekoppeld aan één of meerdere van de vijf onderwerpen. Bij elk proces zijn meerdere genen betrokken. Per gen worden één of meer genetische varianten (SNP's) in kaart gebracht die samenhangen met een normale, licht afwijkende of afwijkende werking van het bijbehorende eiwit, bijvoorbeeld een enzym dat sneller of trager werkt.

• Geslachtshormonen: synthese, metabolisme en afbraak van androgenen en oestrogenen; relevant bij zowel PMOS als endometriose.
• Bloedstolling: de balans tussen stollings- en antistollingsfactoren; relevant bij RPL en pre-eclampsie.
• Inflammatie: de balans tussen pro- en anti-inflammatoire signaalstoffen; relevant bij endometriose, RPL en pre-eclampsie.
• Methylatie: de afbraak van homocysteïne via de methylatiecyclus; relevant bij RPL en pre-eclampsie.
• RAAS: regulatie van bloeddruk en vochtbalans; relevant bij pre-eclampsie en RPL.

Het Fertility DNA-Dashboard

Het Fertility DNA-Dashboard is een professionele omgeving voor de behandelend arts of gynaecoloog. Daarin is de volledige wetenschappelijke onderbouwing per aandoening en per biologisch proces beschikbaar, inclusief de resultaten per gen op het niveau van de individuele genetische variant (SNP). Op basis van de individuele uitslag worden daarnaast gepersonaliseerde aandachtspunten en overwegingen weergegeven. Deze informatie is bedoeld als ondersteuning bij de klinische afweging en vervangt geen eigen anamnese of onderzoek.

Toegang loopt via een koppeling van de app van de cliënt met het Dashboard van de behandelaar. De cliënt bepaalt zelf of en met wie deze koppeling tot stand komt, en kan die weer beëindigen.